Friday October 2nd, 2020

Nod ffermwyr moch ‘Welsh Mangalitza’ yw cyrraedd “tarddiad perffaith”

Welsh-Mangalitza-main
Pictured: Stuart and Angela Mason. Photo: Country Living/Andrew Montgomery.

Cynnyrch crefft yn creu gwerth trwy gynaliadwyedd, arloesi a safonau lles eithriadol.

Mae’n ddiwrnod hydrefol ac mae Stuart Mason wrthi’n symud cytiau moch ar ei gefn i’r cae nesaf, yn gysgod ar gyfer ei genfaint gynyddol o foch Mangalitza. “Rydym yn defnyddio dulliau ffermio traddodiadol,” meddai Stuart, “ni fyddwn yn defnyddio tractor na beic cwad ac mae ein dulliau ni’n debycach i’r dulliau a ddefnyddir i fagu moch Mangalitza yn eu mamwlad.”

Mae Stuart a’i wraig Angela yn magu moch bridiau prin ar eu fferm yng ngorllewin Cymru. Eu henw masnachu yw ‘Welsh Mangalitza’ a nhw yw’r unig fridwyr yn y DU gyda chyfleusterau cigydd ar y safle. Mae cymaint o alw ar gyfer y cynnyrch arbenigol hwn eu bod yn defnyddio brocer o Lundain i ddelio gyda’r ochr cyfanwerthu, “Daethon nhw o hyd inni,” yn ôl Stuart.

Mae Welsh Mangalitza yn sicrhau gwerth eu cig trwy safonau lles uchel ac agwedd arloesol o ran torri’r cig.

“Roeddem yn gwybod, os oedden ni am wneud hyn, y byddai’n rhaid defnyddio arferion pur sy’n newydd i fyd cynhyrchu moch, ethos sydd dal yn wir hyd heddiw. Ein henw arno yw “Tarddiad Perffaith,” meddai Stuart. “Mae ein moch allan yn yr awyr agored 24/7, nid ydym yn defnyddio gwrthfiotigau, ac nid ydym yn tocio eu cynffonau na’u dannedd. Maen nhw’n chwilota am eu bwyd sy’n cynnwys grawn cymysg fyddai’n gyfarwydd i chi a fi.”

Mae Stuart yn arfer dull torri’r cig o’r ‘Trwyn i’r Cynffon’ a dywed, “Wrth gynhyrchu’r cig nid bod yn ffasiynol yw ein nod, ond yn hytrach dangos y parch uchaf i’r anifail a laddwyd. Mae ein holl gynnyrch yn bur o safbwynt ei ffurf. Nid ydym yn defnyddio bisgedi caled na llenwadau, sylffitau na phowdr arbenigol Cigyddion. Rydym yn malu ein holl sbeisys, ac yn defnyddio ffwrn sy’n rhedeg ar goed o’n tir ein hunain i bobi ein cynnyrch pob.” Defnyddir pob darn o’r anifail, hyd yn oed y dannedd a’r benglog sy’n cael eu gwerthu i artist ym maes tacsidermi.

Welsh-Mangalitza-1
Mangalitza sow. Photo: Country Living/Andrew Montgomery.

“Y llwyddiant mwyaf yw ein pwdin gwaed a wneir o waed ffres,” meddai Stuart, “Ni yw un o’r ychydig iawn o gynhyrchwyr yn y DU sy’n defnyddio gwaed ffres a’r unig un i gynhyrchu pwdin gwaed o foch Mangalitza. Mae’r rhan fwyaf o bwdin gwaed y DU yn cael ei wneud o waed sych a fewnforir sy’n deillio o foch sy’n cael eu cadw mewn cyflyrau truenus.”

“I fod yn lleol, mae’n rhaid buddsoddi’n lleol,” dywed Stuart, “Rydym yn defnyddio cynhwysion lleol yn ein cynnyrch ac yn defnyddio bwydydd, porthiant a deunydd gorwedd lleol hefyd, rhai mor agos â thair milltir oddi wrthym.”

Symudodd y cwpl i’r fferm yng Nghymru yn 2010 i redeg gwesty. Ar ôl cael tri moch ar gyfer ei ben-blwydd, yn ôl Stuart, “Gallwch ddweud taw hobi oedd hwn, aeth allan o reolaeth.” Wrth gofio’r moch yn cyrraedd, dywed Stuart, “Mae’r newyddion yn lledu’n gyflym a chyn bo hir roedd llwyth o geir yn mynd heibio i weld y moch oedd yn edrych fel defaid mewn gwirionedd!”

Mae’r busnes yn cynnwys ochr cyfanwerthu ac yn y farchnad leol. “Y cyfanwerthu yw’r arian buddsoddi,” meddai Stuart, “Ond nid elitwyr ydym, ac mae ein cwsmeriaid yn y farchnad yr un mor bwysig inni â’r bwytai yn Llundain.”

Mae lefelau braster uchel y Mangalitza mewn perthynas â’r cig yn her. “Nid peth hawdd yw marchnata rhywogaeth sy’n weddol anghyffredin mewn byd sydd yn erbyn braster,” yn ôl Stuart, “Yn aml, bydd pobl yn meddwl taw cig moch a selsig yn unig sy’n dod o’r moch, ond mater o addysgu pobl yw hyn, ac rydym wedi rhoi cynnig ar hynny.”

Wrth roi cyngor ar beidio ehangu, meddai Stuart, “yn aml mae cynhyrchwyr bach yn glastwreiddio eu cynnyrch er mwyn cydymffurfio â busnes mawr. Maen nhw’n colli’r hyn a adeiladwyd o’r cychwyn. Gall fod diffyg uniondeb yn berthnasol i fusnesau mwy ac maent yn cogio bod yn grefftwyr fel strategaeth marchnata’n unig. Byddwch yn driw i’ch brwdfrydedd, a glynu wrthi. Mae’r byd bwyd yn newid, ac mae pobl yn fwy addysgedig ynghylch eu ffynonellau.”

Dysgwch fwy ar Facebook: Welsh Mangalitza & Butchery ac ar Twitter: @mynyddmawrherd.

 

Categorïau: Straeon llwyddiant. Tagiau: Ceredigion, local markets, organic, provenance, small-scale producers, sustainable production, a Wales.
Mae ' r wefan hon yn defnyddio cwcis gan drydydd partïon i ychwanegu ymarferoldeb ac yn ein helpu i wella eich profiad. Drwy ddefnyddio ' r wefan hon rydych yn cydsynio i ' n defnydd o gwcis.