Mae\u2019r fferm Pysgod Cregyn Menai\u00a0Oysters rhwng ynys M\u00f4n ac arfordir Gogledd Cymru. Fe\u2019i sefydlwyd gan y biolegydd morol Shaun Krijnen ym 1994; mae\u2019r fferm yn cynhyrchu wystrys y M\u00f4r Tawel a chregyn gleision cynhenid y Fenai.<\/p>\n
Gyda phwysau cynyddol ar ddulliau cynhyrchu bwyd, gall pysgod cregyn cynaliadwy fod yn ateb fforddiadwy. Mae pysgod cregyn, sydd yn rhywogaeth allweddol, yn gwella eu hamgylchedd trwy bwmpio nitrogen a ffosfforws i\u2019r ecosystem.<\/p>\n
\u201cMae pawb yn s\u00f4n am achub y blaned a throi\u2019n fegan,\u201d meddai Krijnen, \u201cOnd maen nhw\u2019n anwybyddu pysgod cregyn. Maen nhw\u2019n cynhyrchu protein uchel ei safon gyda fawr o fewnbwn ac mae\u2019r budd amgylcheddol o\u2019u tyfu\u2019n debyg i fudd codlysiau oherwydd maen nhw\u2019n delio gyda CO2. Mae pysgod cregyn cystal \u00e2\u2019r llysiau gorau ac yn cael eu tyfu heb ddefnyddio plaladdwyr.\u201d<\/p>\n
Mae angen bod yn ofalus wrth dreillio cregyn gleision, \u201cNid yw\u2019r garthlong yn cyffwrdd \u00e2 gwaelod y m\u00f4r,\u201d eglura Krijnen, \u201cmaen nhw\u2019n tarfu\u2019n unig ar y gwaddodion sy\u2019n cael eu creu gan y cregyn gleision.\u201d<\/p>\n
Pris rhwyd o gregyn gleision yw \u00a32.20 (pris cyfanwerthu) ac yn cynhyrchu rhyw 300g o gig. \u201cCymharwch hynny \u00e2 chost stecen 10owns,\u201d meddai Krijnen, \u201cMae pysgod cregyn yn cynnig gwerth go iawn am arian.\u201d<\/p>\n
O Lundain y daw mwyafrif cwsmeriaid Krijnen. \u201cDysgais am bysgod cregyn wrth astudio ar gyfer fy MSc ac roeddwn yn gwybod taw marchnad arbenigol oedd hon. Roedd y cyfle ar stepen fy nrws,\u201d meddai Krijnen; graddiodd o Brifysgol Bangor.<\/p>\n
Mae\u2019r tarddiad yn hollbwysig, \u201cYn \u00f4l fy nghwsmeriaid, nid ydynt erioed wedi blasu pysgod cregyn fel rhai fi,\u201d dywed Krijnen, \u201cMae\u2019r llanw\u2019n golchi\u2019r gwelyau\u2019r creigiau gyda d\u0175r llawn mwynau o\u2019r aber, sy\u2019n rhoi blas unigryw iddynt.\u201d<\/p>\n
![\"menaioysters-1\"](\"https:\/\/our-food.test.properdesign.rs\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/menaioysters-1-300x200.jpg\")
<\/p>\n
\u201cMae angen cynaeafu cregyn gleision sy\u2019n tyfu ar raffau yn 18 mis oed,\u201d meddai Krijnen \u201cMae\u2019n cymryd tair blynedd i gynaeafu\u2019r cnydau ar y gwely creigiau, ond mae\u2019r ansawdd yn eithriadol.\u201d Mae golau\u2019r haul a\u2019r llanw yn annog cregyn cadarn sy\u2019n aros ar gau\u2019n hirach ar \u00f4l eu casglu. \u201cBydd unrhyw beth sydd wedi cael bywyd anodd yn blasu\u2019n well,\u201d yn \u00f4l Krijnen, \u201cMae mwy o flas a hir oes gan ein cregyn gleision nag unrhyw beth sy\u2019n tyfu ar raff.\u201d<\/p>\n
Mae natur yn cynnig heriau. \u201cGolchwyd 20,000 tunnell o gregyn gleision i ffwrdd yn ddiweddar yn ystod storm ar Fae Morecambe,\u201d meddai Krijnen. Mae\u2019r seren f\u00f4r yn ysglyfaethwr, \u201cMaen nhw\u2019n parcio ar welyau\u2019r creigiau ac yn aros yno nes bod popeth wedi ei fwyta,\u201d meddai Krijnen, gan ysgwyd ei ben. Mae adar y m\u00f4r yn fygythiad arall, ac ar gyfartaledd, dim ond rhyw 10% o\u2019i gnwd y mae Krijnen yn llwyddo ei gadw bob blwyddyn.<\/p>\n
Gall diddordeb y cyhoedd fod yn well, \u201cMater o addysgu ac ysbrydoli pobl yw,\u201d meddai Krijnen, \u201cAr \u00f4l i Keith Floyd goginio cregyn gleisio ar sioe deledu, gwerthodd un o\u2019m ffrindiau 12 tunnell ychwanegol o gregyn gleision yr un wythnos.\u201d<\/p>\n
Doedd dim llawer o gyllid i\u2019w helpu adeg cychwyn y busnes, \u201cRoedd y banciau\u2019n amau dull mor arloesol o ffermio,\u201d meddai Krijnen a lansiodd ei fusnes gyda chymorth ei deulu. I helpu arbed arian, Krijnen ei hun wnaeth y rhan fwyaf o\u2019i offer, \u201cYn ystod y blynyddoedd cynnar,\u201d meddai dan chwerthin, \u201croeddwn yn fwy o beiriannwr na ffermwr.\u201d<\/p>\n
Mae\u2019r busnes wedi tyfu\u2019n raddol a bellach mae\u2019n cyflogi 6 aelod o staff, \u201cYn y cychwyn, dim ond fi oedd, a thri sach hesian yn cerdded i\u2019r traeth i\u2019w llenwi gyda\u2019r wystrys,\u201d yn \u00f4l Krijnen, \u201cErbyn hyn peiriannau sy\u2019n gwneud popeth, ac mae\u2019r blychau 30kg wrth gyflenwi cwsmeriaid wedi troi\u2019n flychau 350kg.\u201d<\/p>\n
\u201cCadwch y model yn syml,\u201d yw cyngor Krijnen, \u201cGwnewch un peth yn iawn, a gwnewch unrhyw gamgymeriadau ar un llinell \u2013 mae\u2019n rhatach gwneud hynny.\u201d<\/p>\n