<\/p>\n
Mae Peter Segger a\u2019i bartner Anne Evans, yn defnyddio dulliau newydd arloesol i gyflymu\u2019r broses o gynhyrchu compost ar eu fferm organig 50-erw, ger Llambed yng ngorllewin Cymru. Yn draddodiadol mae\u2019n cymryd hyd at flwyddyn i greu compost. Ond mae Peter ac Anne wedi lleihau\u2019r amser i chwe wythnos, sy\u2019n eu galluogi i wireddu \u2018greal sanctaidd\u2019 nodau ffermio – cynhyrchu trwy gydol y flwyddyn mewn ffordd gynaliadwy.<\/p>\n
\u201cInni’r newid arwyddocaol oedd y compost a\u2019r ffaith ei fod yn allweddol i bopeth a wnawn.\u201d meddai Peter. \u201cYchydig iawn o bobl sy\u2019n gwneud hyn yn y DU a does dim rhesymeg dros beidio.\u201d<\/p>\n
Mae cynhyrchu\u2019r compost ar y safle wedi trawsnewid ffordd o weithio Blaencamel. Mae\u2019r cwpl wedi cyfuno eu blynyddoedd o brofiad gyda pheiriannau cyfoes i ddatblygu\u2019r broses o wneud y compost. Tai gwydr sydd ar ddwy erw o\u2019r ffermdir. Mae\u2019r ffaith eu bod dan do yn golygu y gall y fferm gynhyrchu ffrwythau a llysiau amrywiol trwy gydol y flwyddyn.<\/p>\n
Yn ogystal, mae Peter ac Anne wedi tyfu 15 erw o lysiau ar y caeau trwy eu cylchdroi am dros 20 mlynedd. \u201cRydym yn gweithio i gynhyrchu mwy ar bob erw lle rydym yn tyfu\u201d eglura Peter, gan nodi taw effeithlonrwydd sydd wedi arwain at gynaliadwyedd y fferm a\u2019r ffaith ei fod yn niwtral o safbwynt carbon. Diolch i ysbrydoliaeth Cymdeithas y Pridd, symudodd y cwpl i fyw ar fferm Blaencamel ym 1974, heb unrhyw gefndir ffermio. \u201cRoeddem yn chwilio am ffordd newydd o wneud pethau,\u201d meddai Peter. \u201cRoedden ni am gael gwell iechyd i\u2019n hunain a\u2019r amgylchedd.\u201d<\/p>\n
Defnyddir cadwyn gyflenwi mor fyr \u00e2 phosib i ddosbarthu\u2019r cynnyrch trwy farchnadoedd ffermwyr lleol a chynllun blychau o Gaerdydd. \u201cRydym wedi gwerthu i farchnadoedd yn Lloegr, Llundain, a hyd yn oed archfarchnadoedd,\u201d dywed Peter \u201ca dysgu fod cynnyrch Cymreig yn gwerthu orau yng Nghymru.\u201d<\/p>\n
Yng nghegin y fferm, mae Anne yn gwneud piclau a jamiau gyda\u2019r cynnyrch tymhorol dros ben. Nid ydym yn gwastraffu unrhyw beth, ac mae hynny\u2019n golygu incwm ychwanegol. Maen nhw\u2019n cadw ychydig o ddefaid, sy\u2019n cael eu magu i wrteithio\u2019r tir yn unig, a defnyddir eu gwl\u00e2n yn y compost.<\/p>\n
\u201cGallwn ni werthu\u2019r compost,\u201d meddai Peter, ond nid yw hynny\u2019n opsiwn, \u201cpe bawn i\u2019n 40 mlynedd yn iau,\u201d meddai.<\/p>\n
Yn ystod y blynyddoedd cynnar, yr her fwyaf oedd diffyg gwybodaeth. \u201cGwnaethpwyd cymaint o gamgymeriadau,\u201d meddai Peter, wrth ystyried effaith gadarnhaol y rhyngrwyd ar ffermio cyfoes.<\/p>\n
Mae Blaencamel yn cynnal ymweliadau fferm sydd yn ffordd i Peter ac Anne roi rhywbeth yn \u00f4l i\u2019r gymuned a rhannu eu gwybodaeth.<\/p>\n
Mae Peter yn cyfeirio at lwyddiant y fferm fel taith barhaol, lle maen nhw\u2019n ceisio bod yn gynaliadwy yn holl agweddau ar waith y fferm.<\/p>\n
\u201cTri pharamedr llwyddiant ffermio yw\u2019r pridd, yr amgylchedd a marchnata. Trwy reoli\u2019r rhain yn effeithiol,\u201d meddai Peter \u201cbydd gennych fusnes cadarn a chynaliadwy. Hynny a chompost da.\u201d<\/p>\n