Friday October 2nd, 2020

‘Just Kidding’ yn rhoi cig mynnau geifr ar y fwydlen

justkidding-main
Pictured: Lizzie Dyer.

Fferm yn y Cotswolds yn troi isgynnyrch llaeth yn fwyd iachus.

Mae’n is na chyw iâr o ran colesterol, a mwy o haearn na chig eidion. Mae cyflenwad parod o’r cig ar gael, ac mae’r farchnad ar ei gyfer yn tyfu ac mae’n hynod gynaliadwy. Felly pam nad yw mwy o bobl yn ffermio cig mynnau geifr?

Dyna’n union mae Lizzie Dyer yn ei wneud gyda’i phartner, Jamie Beard, ar ei fferm yn Swydd Gaerloyw. Mae’n cael ei mynnau geifr gwrywaidd gan ffermydd llaeth yn fuan ar ôl eu geni: “Isgynnyrch y diwydiant cynnyrch llaeth geifr ydynt,” eglura Lizzie, “er mwyn i afr gynhyrchu llaeth, mae’n gorfod cael myn i ddechrau. Bydd rhai o’r mynnau gefir yn wrywaidd, a gwerth isel iawn sydd ganddynt o safbwynt y ffermwr, felly maen nhw fel arfer yn cael eu dinistrio adeg eu geni. Rydym yn eu cymryd ac yn eu magu ar gyfer y cig yn lle.”

Y ddadl foesegol hon a ddarbwyllodd Lizzie i ffermio cig mynnau geifr: “roeddwn am fagu cig mynnau geifr oherwydd mae’n gynnyrch rhagorol a dylai fod ar gael ar y farchnad. O safbwynt maethol mae’n gwerthu ei hun. Ac o safbwynt moesegol, os ydych yn mwynhau bwyta caws ac yfed llaeth, wedyn mae gennych gyfrifoldeb i ystyried y cig sydd yn isgynnyrch y proses o greu cynnyrch llaeth. Mae’n rhaid ichi benderfynu a ydych yn hapus i’r geifr bach gwrywaidd gael eu lladd adeg eu geni, neu a ydych yn barod i’w cefnogi a pheidio eu gwastraffu. Buaswn wedi gallu eu bridio ar gyfer y cig, ond byddai wedi bod yn warthus gwneud hynny gyda’r mynnau geifr gwrywaidd eisoes ar gael, a heb eu defnyddio. Felly imi – doedd dim opsiwn; mae’n gyfle unigryw i ffermio mewn ffordd hynod gynaliadwy.”

Ond nid peth hawdd yw ffermio cig mynnau geifr; mae’n rhaid rhoi llaeth amgen drud iddyn nhw am 10- 12 wythnos, mae angen cael ffensys diogel, ac yn wahanol i ŵyn, nid oes lanolin yn eu cotiau i’w diogelu felly mae angen cysgod arnynt. Ac nid peth hawdd yw mynd â nhw i’r farchnad ychwaith: “Does dim marchnad gydnabyddedig ar eu cyfer eto – mae’n tyfu wrth i bobl weld y buddion – ond ni fydd yn bosib mynd â nhw i farchnad da byw fel unrhyw anifail arall, dim ond un cyfanwerthwr sy’n eu prynu’n uniongyrchol o’r fferm ar hyn o bryd.”

justkidding-1

Felly, mae’r rhan fwyaf o ffermwyr mynnau geifr yn gwerthu’n uniongyrchol i fwytai a’r cyhoedd – gyda’r holl gostau cysylltiedig o ran eu lladd, trin y cig, marchnata a chostau cyfrifon, sydd ynghlwm wrth ddelio gyda nifer o gwsmeriaid. Hefyd mae Lizzie yn cynnig hyfforddiant a gwasanaethau ymgynghorol ac yn gwerthu crwyn y mynnau geifr a dodrefn o Dartland Farm. “Dydy bywyd byth yn ddistaw” meddai.

Byddai Lizzie yn annog eraill i fynd i faes ffermio mynnau geifr – ond dim ond os maen nhw’n wirioneddol credu ynddo: “Mae’n rhaid ichi fod yn frwdfrydig am fwyd a’r hyn rydych yn ei wneud, sy’n cyfrannu’n uniongyrchol at eich dull o werthu. Byddai’n dipyn o her i hyrwyddo eich cariad am eich cynnyrch os nad ydych yn credu ynddo.”

Gallwch ddysgu mwy am gwmni Lizzie, Just Kidding, ar ei gwefan: www.cotswoldkidmeat.com.

 

Categorïau: Straeon llwyddiant mentrau bach. Tagiau: Cotswolds, goats, new markets, sustainable production a training.
Mae ' r wefan hon yn defnyddio cwcis gan drydydd partïon i ychwanegu ymarferoldeb ac yn ein helpu i wella eich profiad. Drwy ddefnyddio ' r wefan hon rydych yn cydsynio i ' n defnydd o gwcis.